anushka_frontp

Draat x Sri Lanka

Stoel Draat vertelt een verhaal dat complex is als het lijnenspel van dit stalen meubel, maar een stuk minder comfortabel. Een geschiedenis die schuurt en sterk verbonden is met Sri Lanka.

Anushka (zie foto boven) werkt voor bert plantagie en is als baby door Nederlanders liefdevol geadopteerd uit Sri Lanka. Inmiddels blijken zijn adoptiepapieren aan alle kanten te rammelen, waardoor hij nu niet weet wie zijn biologische ouders zijn en onder welke omstandigheden hij is afgestaan. “En niet weten waar je roots liggen, dat blijft knagen”.

sri lanka-dna-def

De actie

bert plantagie doneert voor elke verkochte Draat stoel een bedrag aan Sri Lanka-DNA, een non-profit organisatie die zich inzet voor de hereniging van ouder en kind na (een vaak schimmig verlopen) adoptie. Dit doet ze door DNA-testen af te nemen bij mensen in Sri Lanka en de resultaten daarvan zó te verwerken, dat adoptiekinderen die hun biologische ouders zoeken een match kunnen vinden.

De cijfers

Het tv-programma Zembla heeft onderzoek gedaan naar adoptiebedrog en er drie uitzendingen aan gewijd (bekijk een samenvatting van de tweede hieronder). Ook onder meer het NRC, RTL Nieuws en de Volkskrant publiceerden over dit fenomeen.

In de jaren ’70 en ’80 zijn duizenden Sri Lankaanse kinderen via adoptie terechtgekomen in het Westen, voornamelijk in Nederland, België, Duitsland, Engeland, Frankrijk, Zwitserland maar ook Australië. Momenteel zijn er zo’n 3.500 Sri Lankaanse geadopteerden in Nederland. Volgens Zembla is bij ca. 70% daarvan het dossier niet in orde: er komen onwaarheden in voor of belangrijke informatie ontbreekt. “En dan is het heel moeilijk om te achterhalen waar je vandaan komt”, vertelt Amanda, zelf geadopteerd en de vrouw achter Sri Lanka-DNA. “Sri Lanka is namelijk ongeveer zo groot als de BeNeLux, Google heeft het niet in kaart gebracht zoals we hier gewend zijn.” Daarnaast bemoeilijken schaamte en corruptie het zoekproces. Van circa 2.300 uit Sri Lanka geadopteerde Nederlanders is hun afkomst onduidelijk.

De resultaten

Inmiddels zijn de DNA-profielen van zo’n 60 afstandsouders en 220 kinderen opgenomen in de database van de organisatie. De eerste succesverhalen zijn bekend. Mila beschrijft het moment dat zij, nogal onverwacht, haar biologische moeder ontmoette: “Het ging heel gek en snel. Ik zou eigenlijk terugvliegen naar Nederland, maar kreeg de kans om mijn moeder binnen een dag te ontmoeten. Ze streek me over mijn wang en op dat moment voelde ik een warmte, een liefde die ik mijn hele leven nog niet gekend had. Dat is zó gek en dat gun je iedereen.”

"Ze streek me over mijn wang en op dat moment voelde ik een warmte, een liefde die ik mijn hele leven nog niet gekend had.”

Het verhaal

“Je achtergrond willen achterhalen, gaat verder dan alleen willen weten uit welk land je komt of wat je culturele achtergrond is. Het heeft betrekking op je gezondheid, bijvoorbeeld met het oog op je ziektegeschiedenis. Maar ook op je mentale gesteldheid”, vertelt Amanda. “Ik liep tegen een muur aan toen ik zwanger was en ik bij de verloskundige allerlei vragen moest invullen waar ik geen antwoord op had.” Adoptiefraude heeft er daarnaast voor gezorgd dat broers en zussen van elkaar gescheiden zijn, of dat samen geadopteerde kinderen niet of nauwelijks verwant blijken te zijn – terwijl ze heel hun leven dachten dat ze opgroeiden met hun broer of zus.

 

Dit overkwam Anushka. Zijn vermeende broer bleek de zoon van de vrouw waarvan hij dacht dat het zijn moeder was, maar hij zelf niet. “Zij is waarschijnlijk ingezet als “acting mother”; ze heeft gedaan alsof ook ik haar zoon was toen ze afstand van ons deed.”

 

Waar hij echt vandaan komt, weet hij niet. Hoe of waarom hij van zijn biologische moeder gescheiden is, kan hij op dit moment ook niet vertellen. Amanda legt uit: “In veel gevallen is een kind ongewild of zelfs onder dwang afgestaan. Bijvoorbeeld in opdracht de vader, als hij niet getrouwd was met de moeder of omdat hij het gezin te groot vond. Maar er is ook een geval bekend, waarbij een kind van een ongehuwd stel in een klooster werd geboren en de ouders het gewoon niet meer terugkregen. Zelfs niet toen ze aantal weken later getrouwd waren en hun leven min of meer op de rit hadden. Het stel heeft samen nog meer kinderen gekregen en het adoptiekind heeft dus een complete familie die op hem wacht.”

“Het is heel pijnlijk om te ontdekken dat je bent besteld en geleverd. We zijn gewoon verhandeld.”

Idealisme vs. egoïsme

De veelal kinderloze Nederlandse stellen die met de beste bedoelingen een baby uit het buitenland haalden, moesten daarvoor flink in de buidel tasten. “Dat maakt het ook zo wrang”, vertelt Mila. “Door die hoge financiële drempel zijn het over het algemeen goed opgeleide, weldenkende mensen. Die dus met hun volle verstand een soort van bestelformulier ingevuld hebben, met in mijn geval bijvoorbeeld de gewenste kleur van het kindje erop. Alsof het over iets anders gaat… Het is heel pijnlijk om dat te ontdekken. Dat je bent besteld en geleverd – kennelijk naar tevredenheid, want er zat zelfs een soort retourformulier bij. We zijn gewoon verhandeld.”

 

Voor dergelijk onbehagen, dat knaagt aan iemand die is opgegroeid in welvaart en lijkt te leven in welbevinden, is niet altijd begrip. “Misschien omdat het ieder voorstellingsvermogen te boven gaat, maar eerder doordat het confronterend is en het beeld dat mensen hebben van adoptie omvormt – van onbaatzuchtig tot egoïstisch”, verklaart Amanda. “Toen ik mijn adoptieouders te kennen gaf ze niets kwalijk te nemen, waren ze opgelucht en was het gesprek voor hen klaar. De kopjes konden uit de kast en de koekjes op tafel. Ze leken zich op dat moment niet te realiseren, dat ik met een gigantisch probleem rondloop wat voortkomt uit hun daden.”

“Adoptie is geen remedie tegen ongewenste kinderloosheid.”

Is adoptie dan per definitie verkeerd? Mila: “Ik ben niet tegen adoptie, ik vind het een heel mooi mechanisme om bepaalde kinderen betere kansen te geven. Maar dan moet het wel anders, transparant. En 100% de belangen van het kind dienen.” Amanda is het daarmee eens: “Adoptie is geen remedie tegen ongewenste kinderloosheid. Het is een manier om kinderen die het slecht getroffen hebben op verzoek van hun ouders een beter leven te geven. Zo zou het overal omschreven moeten staan, dat is helaas nog steeds niet het geval. Ondanks dat inmiddels wel duidelijk is dat er blunders zijn begaan, met medeweten van allerlei instanties – ook Nederlandse.”

Anushka (links) samen met Amanda (midden) en Mila (rechts) van de non-profit organisatie Sri Lanka-DNA.

Meer informatie

Meer informatie over dit onderwerp of over het werk van Sri Lanka-DNA vindt u hier. U kunt ook direct doneren aan deze organisatie, bijvoorbeeld door een DNA-kit te kopen. Meepraten en ervaringen uitwisselen kan in deze besloten groep.

naar boven